Zasady diety lekkostrawnej

Wyobraź sobie sytuację: jesteś w szpitalu z powodu chorób układu trawienia. Okazuje się, że musiałaś mieć operację usunięcia wyrostka robaczkowego, uchyłka Meckela, czy woreczka żółciowego i dowiadujesz się, że musisz być na diecie lekkostrawnej. No właśnie! Jakie są zasady diety lekkostrawnej?

Podobnie, jeśli od jakiegoś czasu chodzisz z bólami brzucha i objawami ze strony przewodu pokarmowego po posiłku i jesteś w trakcie diagnostyki. Wtedy też dostajesz zalecenie diety łatwostrawnej i nie ważne, jaką diagnozę dostaniesz. Czy będzie to zapalenie żołądka, jelita grubego, zapalenie wątroby, trzustki, czy kamica pęcherzyka żółciowego. 

Mam jednak ciekawą wiadomość- dieta lekkostrawna nie jest jednorodna i stąd często bierze się sporo nieporozumień, ale o różnicach w dietach pogadamy trochę później, bo zadaniami diety lekkostrawnej są odciążenie chorego narządu i łagodzenie objawów ze strony układu trawienia. 

Najpierw zadajmy sobie pytanie- co w ogóle na diecie lekkostrawnej można jeść i pić? Jakie produkty i potrawy są dozwolone, a które potrawy i produkty są zakazane w diecie lekkostrawnej? 

No właśnie, słysząc, że musisz być na diecie lekkostrawnej, może pojawić się w Twojej głowie istny mindfuck! Niby coś tam wiesz o tej diecie, ale nie do końca. Być może ktoś podrzucił Ci kartkę z tym, co wolno a czego nie, może dostałaś jakiś link. Może ktoś wyjaśnił Ci, jak gotować lekkostrawnie, ale nie masz pewności, czy naprawdę tak jest. Jeśli tak jest- ten wpis jest dla Ciebie!

Dobra, to już wiemy, ale co można jeść w diecie łatwo strawnej?  Tutaj właśnie przechodzimy do produktów zalecanych w diecie lekkostrawnej. Wrzucam Wam moją skróconą wersję listy. Na dole znajdziecie grafikę z produktami zalecanymi w tej diecie. 😉

• Lekkostrawne produkty zbożowe: jasne pieczywo i bułki, biały ryż, drobne kasze (manna, kukurydziana), makarony, wafle ryżowe, płatki owsiane drobne, płatki ryżowe, płatki kukurydziane
• Lekkostrawny nabiał: słodkie (zwykłe) mleko, biały ser, zsiadłe mleko, jogurt naturalny, kefir, maślanka, chuda mozzarella, jeśli tolerujesz, czasem chude sery sałatkowe też są dobrze tolerowane, niewielkie ilości chudego żółtego sera
• Lekkostrawne mięso i wędliny: chuda wołowina, cielęcina, królik, kurczak, indyk, chude ryby (sandacz, pstrąg, mintaj, dorsz), chude wędliny (np. z kurczaka, niewędzone)
• Lekkostrawne jajka: jajka na miękko, w koszulkach, “smażone” na parze/ wodzie
• Lekkostrawne tłuszcze: masło, oliwa, olej rzepakowy, słonecznikowy, lniany; można je stosować w niewielkich ilościach, śmietanka- również w bardzo ograniczonych ilościach 
• Lekkostrawne gotowane warzywa: ziemniaki, fasolka szparagowa, marchew, burak, szpinak, cukinia, kabaczek, dynia, pietruszka, seler
• Lekkostrawne surowe warzywa: pomidor, sałata, sparzona marchew z jabłkiem
• Lekkostrawne owoce: dojrzałe bez pestek (banany, jabłka, morele, brzoskwinie, melony, pomarańcze, owoce jagodowe- maliny, borówki, truskawki). Można również stosować przeciery owocowe oraz dżemy  
• Lekkostrawny cukier: miody, jeśli tolerujesz, zwykły cukier, dżemy
• Lekkostrawne słodycze oraz przekąski: galaretki, herbatniki, budynie śmietankowe i waniliowe, biszkopty, ciasto drożdżowe bez kruszonki i niedozwolonych owoców, chrupki kukurydziane
• Lekkostrawne napoje: woda, kawa zbożowa, herbata (nie jakaś bardzo mocna), bawarka, rumianek, mięta, czy melisa. Dobrze tolerowane bywają soki owocowe. 
• Lekkostrawne zioła i przyprawy: natka pietruszki, kolendra, mięta, rozmaryn, tymianek, majeranek i inne zioła (które tolerujesz), wanilia, cynamon, sok cytrynowy

Co z pozostałymi produktami?

• Produkty zbożowe: produkty zawierające dużo błonnika- pieczywo razowe, żytnie, pieczywo mieszane, grube kasze (np. Gryczana, pęczak), płatki owsiane górskie, pieczywo fińskie (to płaskie, ciężkostrawne), produkty z dodatkiem orzechów, pestek i nasion, granola (zwłaszcza z dodatkiem czekolady, pestek i nasion), ciasto francuskie i wyroby z tego ciasta, ciasto kruche i półkruche. Produkty smażone (pączki, faworki, precle)
• Nabiał: sery żółte, sery topione, śmietana
• Jajka: na twardo, smażone na tłuszczu (jajecznica, omlety)
• Tłuszcze: śmietana, smalec, słonina, olej kokosowy, palmowy
• Mięso: tłuste produkty (golonka, karkówka, kaszanka, tłuste pasztety, mielonki), konserwy, produkty wędzone, z dodatkiem chili, octu, musztardy
• Nasiona roślin strączkowych: nie zalecam, zwłaszcza na początku. Są jednak osoby, które dobrze tolerują niewielkie ilości tofu albo zielonego groszku. Soczewica, ciecierzyca, fasola, groch są ciężkostrawne. W związku z tym nie polecam również hummusu. 
• Orzechy, pestki i nasiona: nie zalecam, zwłaszcza na początku diety.
• Warzywa: kapustne (kapusta, kalarepa), rzodkiewka, szczypiorek, cebula, czosnek, kukurydza, warzywa smażone, warzywa w occie, kapusta kiszona, ogórki kiszone (czasem bywają dobrze tolerowane, ale jeśli jesteś na początku lekkostrawnej drogi- odpuść)
• Owoce: gruszki, śliwki, owoce w czekoladzie
• Słodziki: Nie są zakazane, ale niektóre słodziki, np. poliole (ksylirtol, maltitol, mannitol, erytrytol) mogą być źle tolerowane przez osoby, które mają problemy z jelitami
• Przyprawy i dodatki do jedzenia: musztarda, czosnek, majonez, chili, gorczyca, cebula
• Napoje: mocna herbata, kawa, napoje gazowane, alkohol 

Zapisz sobie tę infografikę! Ona pomoże Ci ogarnąć zasady diety lekkostrawnej.

W diecie łatwo strawnej zaleca się: 

• Obieranie i usuwanie zdrewniałych części
• Rozdrabnianie (krojenie, miksowanie, blendowanie)
• Gotowanie w wodzie i na parze
• Gotowanie w wywarach i mleku (jeśli tolerujesz) 
• Pieczenie w folii i pergaminie 
• Duszenie bez wcześniejszego obsmażania.

Jak nie gotować w diecie lekkostrawnej? 

• Nie smaż 
• Nie piecz bez przykrycia
• nie duś potraw obsmażanych
• Nie zapiekaj 
• Nie obsmażaj 
• Nie grilluj 
• Pilnuj, żeby nie powstała ciężkostrawna, chrupiąca skórka

Następną grafikę też warto sobie zostawić na przyszłość! ❤ Może Ci się przydać jako mała ściągawka, kiedy brakuje Ci czasu. 🙂

• kanapki z wędliną, sałatą i pomidorem obranym ze skórki, Jeśli nie tolerujesz pestek pomidora, usuń je.
• kanapki z twarogiem i pomidorem (tak, mówi się, że nie powinno się ich łączyć, ale jeśli dieta jest zbilansowana- nie ma z tym problemu). Jeśli nie tolerujesz pomidora, możesz użyć natki pietruszki.
• kanapki z jajkiem na miękko i dozwolonymi warzywami 
• pasty warzywne z twarogiem  
• zupy mleczne (np. owsianka z dozwolonymi owocami, ryż na mleku z wanilią, makaron na mleku, zupa mleczna z gotowaną dynią i odrobiną cynamonu) 
• ryż z jabłkami też jest lekkostrawny 

• galaretki 
• dozwolone owoce 
• jogurt naturalny 
• soki owocowe 
• biszkopty  
• kisiel 
• budyń
• kanapki  
• sałatki owocowe z dobrze tolerowanych owoców

• z dozwolonych warzyw i owoców nie zabielane śmietaną, czy innymi tłustymi produktami (w sumie często zapominamy o zupach owocowych)
• krupnik z drobnej kaszy, ryżanka 
• zupa grysikowa
• zupy krem z dobrze tolerowanych warzyw i owoców (na przykład zupa krem z pomidorów, zupa dyniowa, cukiniowa, krem z ziemniaka, itd)
• wywar warzywny z płatkami owsianymi/ jęczmiennymi/ makaronem (rosół warzywny)  
• zupy mleczne  

• gotowane mięsa i ryby  
• dozwolone warzywa (gotowane, w formie puree)
• pierogi leniwe, budynie z kasz 
• sosy mleczne z natką pietruszki/ koperkiem/ sokiem cytrynowym 
• makaron z serem (albo na słodko albo np. z pomidorami obranymi ze skórki)  
• mięsa i ryby gotowane na parze, pieczone w folii 
• pulpety z dozwolonych mięs 
• potrawka z kurczaka/ indyka 

Jak się pewnie domyślasz, potrawy oparte o boczek, niedozwolone warzywa, czy nasiona roślin strączkowych są ciężkostrawne. Mam dla Ciebie krótką listę tego, co nie sprawdzi się w diecie: 

• Leczo 
• Bigos 
• Hummus 
• Carbonara 
• Frytki 
• Naleśniki 
• Sushi 

No dobra- wspominałam o tym, że dieta lekkostrawna jest niejednorodna. Dlaczego? Bo jeśli masz zapalenie trzustki, inaczej będziesz się czuć po jedzeniu niż osoba z zapaleniem żołądka. Zasady diety lekkostrawnej mogą być więc różne dla osób z róznymi chorobami. Z tego powodu dieta łatwo strawna można roboczo podzielić na kilka rodzajów: 

• Dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu (dieta lekkostrawna wątrobowa, dieta lekkostrawna trzustkowa)
• Dieta lekkostrawna na refluks
• Dieta lekkostrawna na zapalenie żołądka
• Dieta lekkostrawna wysokobiałkowa 
• Dieta lekkostrawna bezresztkowa (dieta lekkostrawna na jelita, przed kolonoskopią)
• Dieta  lekkostrawna ubogobłonnikowa (dieta lekkostrawna na jelita)

Potocznie nazywana dietą lekkostrawną wątrobową albo trzustkową. Tak na prawdę ogranicza ona ilość spożywanego tłuszczu. Ta dieta jest też stosowana w kamicy pęcherzyka żółciowego i po operacji usunięcia woreczka żółciowego. Zasady tej diety są takie same, jak wymieniłam. To, na co warto zwrócić uwagę- to tłuszcz. Zamiast standardowego jogurtu/ mleka- wybierz ten bez dodatku tłuszczu. Zamiast zwykłego twarogu- sięgnij po ten chudy. Masz ochotę na mięso? Bierz! Ale wybieraj chude kawałki. 

A co z masłem w diecie wątrobowej? Możesz zamienić je na pasty z gotowanych warzyw z dodatkiem chudego twarożku. 😉

Tutaj różnice mogą być nieco większe. Przede wszystkim ważną rolę odgrywa rozmiar posiłków, W refluksie lepiej jeść częściej, a mniej i nie obce są mi sytuacje, kiedy dokładałam szósty posiłek w ciągu dnia, bo osoba, która się do mnie zgłaszała, po pięciu posiłkach miewała zgagę. 

Oprócz rozmiaru posiłku zwróć szczególną uwagę sól. Im jej więcej- tym większe ryzyko występowania objawów. Podobnie z surowymi owocami i warzywami, które na początku choroby mogą być źle tolerowane. Zdarza się, że na chwilę je wykluczam u osób ze świeżo zdiagnozowanym GERD. 

Uważaj na tłuszcz! W Twoim przypadku lepiej sprawdzą się potrawy chude, z mniejszą ilością tłuszczu. Możesz zainspirować się poradą z diety łatwo strawnej z ograniczeniem tłuszczu. 😉 

A co z zupami? Uważaj na nie wieczorem. Zupa na wieczór równa się spora objętość, a ta może sprzyjać pojawianiu się objawów, zwłaszcza kiedy się położysz. No właśnie, jeśli masz możliwość- nie kładź się i nie schylaj bezpośrednio po posiłku ani po spożyciu większych ilości płynu.

Najważniejszymi zmianami w diecie lekkostrawnej jakie warto wykonać tutaj, są: 

• Dokładne przeżuwanie pokarmu
• Unikanie gorących i drażniących potraw
• Unikanie produktów powodujących ból (często są to surowe warzywa, owoce, strączki, vinegrette, ocet, cytrusy, czy pomidory- więc bacznie się obserwuj)
• Unikanie produktów bogatych w błonnik (grube kasze, pełnoziarniste pieczywo, orzechy, nasiona i pestki)

W diecie w zapaleniu żołądka dobrze sprawdzi się gotowane mięso, ziemniaki i warzywa. Czasem, jeśli objawy są bardzo dokuczliwe- można chwilowo odstawić świeże warzywa i owoce. Pamiętaj jednak, aby trwało to krótko. Wspominam o tym, ponieważ dieta łatwo strawna sama w sobie jest dość uboga. Dlatego warto pamiętać, żeby nie wykluczać niepotrzebnie kolejnych produktów.

Dietę lekkostrawną, bogatobiałkową czasem stosuje się w niektórych chorobach wątroby. Bywa też stosowana w chorobach nowotworowych, zwłaszcza, jeśli dotyczą one układu trawienia. Tutaj zwiększamy ilość białka, więc jeśli jesz jajko- zjedz dwa. Jeśli sięgasz po chude mięso- zjedz większy kawałek. Czasem dodaje się ONS, ale jeśli ONS będą Ci potrzebne- dowiesz się o tym na wizycie u swojego lekarza bądź dietetyka. 🙂 

Jak zapewne się domyślasz- ta dieta bywa stosowana w ostrych zaostrzeniach nieswoistych zapaleń jelit albo przed zabiegami w obrębie jelit oraz przed  kolonoskopią, kiedy to oczyszcza się jelito z zalegających zanieczyszczeń. Tę dietę czasem stosuje się też u osób z ostrą biegunką. Dzieje się tak dlatego, że w tej diecie praktycznie nie ma błonnika.

Tutaj wolno spożywać wywary warzywne (bez warzyw), galaretki, cukier, biały ryż, suchary, chrupki ryżowe, chude mięsa, jogurt naturalny, biały ser, niewielkie ilości masła, wodę, herbatę, czy inne produkty nie zawierające błonnika. Niemniej jednak. Ta dieta jest mega restrykcyjna, więc pozwolę ją sobie pominąć. 😉 

Jak już wiesz, w diecie lekkostrawnej ogranicza się spożycie błonnika. W niektórych chorobach te ilości zmniejszamy jeszcze bardziej, aby dać jelitom dojść do siebie. Tę dietę stosuje się przejściowo w zaostrzeniach chorób jelit (na przykład jako etap pomiędzy dietą bezresztkową, a typową dietą łatwo strawną). O tym, że trzeba stosować dietę ubogobłonnikową, mogą usłyszeć też osoby z zaburzeniami czynnościowymi przewodu pokarmowego, z biegunkami, czy po zabiegach w obrębie jelit. 

Zasady diety lekkostrawnej dopuszczają stosowanie niewielkich ilości gotowanych warzyw (1-2 razy na dzień), makaronu, czy gotowanych jabłek. Niemniej jednak to bardzo restrykcyjna dieta i nie stosuje się jej przez długi czas.

Dieta lekkostrawna a zaparcia

Ponieważ w diecie łatwo strawnej jest niewiele błonnika, może ona skutkować zaparciami. Dzieje się tak, dlatego, że błonnik wspomaga pracę jelit, a w tej diecie jest go po prostu malutko. Dlatego, jeśli nie masz przeciwwskazań, pamiętaj, aby jeść płatki owsiane, gotowane warzywa i owoce oraz chleb typu graham.

Dieta lekkostrawna biegunki

Jeśli jesteś na diecie łatwo strawnej i masz biegunkę, którą chcesz zatrzymać- polecam Ci ryż gotowany z marchewką. Jest łatwo strawnie, prosto i smacznie. W diecie łatwo strawnej może sprawdzić się też dieta BRAT. Dieta BRAT opiera się na przetartych bananach, gotowanym ryżu i jabłku oraz tostowanym pieczywie.

Czy dieta lekkostrawna jest wzdymająca?

Nie. Jak widzisz, w diecie łatwo strawnej unika się produktów działających wzdymająco, takich jak- nasiona roślin strączkowych, czy warzywa kapustne. Zasady diety lekkostrawnej wykluczają je po to, żeby oszczędzać chory brzuch. Co prawda, niektóre osoby tolerują brokuły i kalafiora, ale one mogą działać wzdymająco. W związku z tym warto na nie uważać.

Na koniec mam dla Ciebie wisienkę- przykładowy lekkostrawny jadłospis na 7 dni. A w zasadzie przykłady potraw, które możesz jeść, będąc na diecie łatwo strawnej. 🙂 Pamiętaj, aby dopasować je do swoich potrzeb. 🙂 Zanim go przejrzysz- poniżej przygotowałam dla Ciebie propozycje wpisów, które mogą Cię zainteresować. 😉

Jak widzisz, zasady diety lekkostrawnej nie są wcale takie trudne. Jeśli ten wpis był dla Ciebie pomocny, pomóż mu dotrzeć do innych i udostępnij u siebie albo wyślij dalej! Będę wdzięczna! <3

A jeśli szukasz lekkostrawnych przepisów, które pozwolą Ci na cieszenie się smakiem bez nieprzyjemnych objawów- sprawdź mój ebook i zobacz, jak może Cię odciążyć w codziennym gotowaniu. “Ebook lekki do strawienia” znajdziesz tutaj. Tam znajdziesz 60 przepisów z modyfikacjami!

Jaki tłuszcz w diecie lekkostrawnej

Jaki chleb w diecie lekkostrawnej?