Lekkostrawne warzywa i owoce

Dieta, która nie obciąża przewodu pokarmowego, nie zmusza go do nadmiernego wysiłku. Nie sprawia, że pracuje on na granicy wytrzymałości to z jednej strony znany temat. Z drugiej jednak, będąc w sytuacji, kiedy musimy spożywać tylko i wyłącznie łatwostrawne produkty i potrawy- może pojawić się trudność i wątpliwość. W przypadku owoców jest to o tyle trudne, że wiele informacji jest sprzecznych. To sprawia, że jeszcze trudniej jest stosować dietę. Dlatego właśnie ten oto post. Dowiesz się z niego, czy istnieją lekkostrawne warzywa i owoce.

Warzywa i owoce są bardzo ważne w naszej diecie. Zanim przejdę do szczegółów, wspomnę tylko, że… niektóre warzywa i owoce mogą sprzyjać występowaniu objawów ze strony przewodu pokarmowego. Dzieje się tak dlatego, że zawierają dużo błonnika, oligosacharydy, czy mega dużo fruktozy. Dobra, temat zajawiłam, więc przejdźmu do standardowej tabelki. 🙂

DOJRZAŁE! Dojrzałe muszą być i traktujmy ich stan jako podstawę do reszty diety. Jeśli potrzebujesz konkretnych przykładów- pobierz tabelkę i jeszcze sobie dzisiaj dojdziemy. Czym jest więc dojrzewanie?

Dojrzewanie to proces w którym owoce uzyskują pożądany smak, jakość, kolor, smakowitość i teksturę.

Ten proces wiąże się ze zmianą w składzie produktu. Podczas dojrzewania dochodzi do przemiany skrobi w cukier. Owoce możemy podzielić na takie, które dojrzewają po zerwaniu (np. mango, banan, jabłko czy morela) i takie, w których ten proces nie zachodzi po zerwaniu z krzaczka/ drzewka (pomarańcze, arbuzy, maliny, truskawki).

Owoce na samym początku dojrzewania wytwarzają garbniki i alkaloidy, mające za zadanie ochronić owoce przed przedwczesnym zniszczeniem, np. gorzkawy smak chroni przed zjedzeniem przez szkodniki, zanim nasiona w owocach będą gotowe (np. do wysiewu). Pewnie słyszeliście o gazie przyspieszającym dojrzewanie bananów? To etylen, hormon wytwarzany przez owoce ale i dodawany do owoców, kiedy są przechowywane po zerwaniu, aby zainicjować i przyspieszyć proces dojrzewania.

Etylen działa tak, że aktywuje geny od niego zależne, to dzięki niemu możliwe jest działanie białek ściany komórkowej (ekspansyn), które rozrywają wiązania wodorowe między mikrowłóknami celulozy a polisacharydami macierzy, co przegrupowuje tak na prawdę strukturę ściany komórkowej owoców, a co za tym idzie- owoce stają się miękkie.

Geny zależne od wymienionego przeze mnie gazu mają także wpływ na kolor owoców. Aktywują one wytwarzanie antocyjanów i karotenoidów, które kojarzymy choćby z kolorami warzyw i owoców (jagody, morele). Wpływają również na smak i aromat owoców, a tego szukamy trochę w diecie łatwostrawnej, która kojarzy się z monotonią 🙂

Wraz z dojrzewaniem- owoc zmienia swój smak na bardziej słodki. Dzieje się tak, dlatego że dochodzi do zwiększenia zawartości cukru w owocach, poprzez przemianę skrobi w cukier, jak już wspomniałam wyżej. Dzięki temu dojrzałe owoce są łatwiej przyswajalne.

Nie tylko dojrzewanie jest ważne. Ważne jest też gotowanie. Obróbka termiczna ma znaczenie w przypadku jedzenia, które spożywamy. Dotyczy to nie tylko mąki, której nie jemy na surowo, mięsa które może być (szczególnie niedogotowane, źle przechowywane) prawdziwą bombą mikrobiologiczną, ale również warzyw i owoców.

Gotowanie poza mordowaniem bakterii, niszczeniem jaj pasożytów sprzyja strawności pokarmów. Podczas gotowania dochodzi do zniszczenia struktury błonnika więc staje się on dla nas łatwiej strawny. Gotowanie ułatwia także strawność białka. Jest to istotne szczególnie dlatego, że białko stanowi budulec dla naszego organizmu. Jest ono potrzebne do wytworzenia hormonów, enzymów, czy odbudowania zniszczonych komórek. Dlatego w trakcie rekonwalescencji dobrze jest je spożywać w odpowiednich ilościach.

Obróbka termiczna dozwolona w diecie łatwostrawnej to gotowanie w wodzie i na parze, duszenie bez obsmażania, pieczenie w folii czy smażenie na parze, dotyczy to nie tylko jajek, ryżu czy ziemniaków. Taką obróbkę termiczną można spokojnie stosować w przypadku owoców.

Obróbka technologiczna obejmuje nie tylko metody termiczne ale również obieranie czy rozdrabnianie.

W skórce owoców znajduje się włókno pokarmowe, którego spożycie w diecie łatwostrawnej jest ograniczane. Najłatwiejszym sposobem na pozbycie się nadmiaru błonnika jest obranie produktów ze skórki. Pozwala to na spożywanie niektórych owoców, przy oszczędzaniu przewodu pokarmowego. Co ważne, jeśli mamy ochotę na pomarańcze- warto pamiętać, żeby pozbyć się białych błonek, które także składają się z włókna pokarmowego 🙂

Co jeszcze można zrobić, aby spożywać owoce na diecie łatwostrawnej? Rozdrobnić. Rozdrabnianie możemy wykonać w bardzo prosty sposób. W zasadzie wystarczy nóż albo łyżeczka. Pokroimy w ten sposób albo zetrzemy miąższ owoców w bardzo prosty sposób, narzędziami które wszyscy posiadamy 🙂 Dodatkowo do rozdrabniania przydadzą się tarka, sito czy blender, zmiksowanie czy tarcie owoców znacznie rozdrobni nam produkty 🙂

Produktami, które są z owoców a nie zawierają błonnika albo zawierają jego śladowe ilości są soki z dozwolonych owoców i warzyw. W diecie, która kojarzy się z brakiem smaku, koloru i nudą mogą stanowić fajne urozmaicenie 🙂 Soki możemy też traktować jako uzupełnienie energii w diecie, kiedy nie mamy siły jeść, warto jednak pamiętać, że to praktycznie czysty cukier, więc litr dziennie nie jest najlepszym rozwiązaniem.

Szukając tego, które owoce i warzywa można zjeść w diecie łatwo strawnej- szybko trafiamy na tabelki z zaznaczeniem można, nie można albo można jeśli zjesz troszkę. Co więcej, w zależności od źródła, produkty z tych tabelek lubią się wykluczać. W jednych źródłach pomarańcze się znajdą w dozwolonych, w innych nie, w jeszcze innych tabelkach znajdą się truskawki jako dozwolone, kolejne tabelki będą krzyczały, że truskawki są złe. To jak to w końcu jest?

Po pierwsze, problematyczne mogą być produkty kwaśne- pomidory, cytrusy. Osoby, które mają zapalenie żołądka, refluks, czy wrzody mogą źle tolerować te produkty.

Wśród lekkostrawnych owoców są banany, jabłka, morele, pomarańcze, brzoskwinie i melony. Te owoce spokojnie można spożywać. Zaznaczę, że muszą być one dojrzałe, bez skórki i pestek, co jest zrozumiałe, jak wspomniałam wyżej 🙂 Jeżeli w zaleceniach ze szpitala nie mamy informacji, że musimy spożywać jedzenie tylko po obróbce termicznej, można próbować jeść te produkty.

Maliny, truskawki i porzeczki można spożywać. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy nie jesz surowego. Wtedy jedz je w ograniczonych ilościach, ugotowane i przetarte albo w postaci soku. Dzieje się tak, dlatego że zawierają one drobne pestki, które mogą podrażniać przewód pokarmowy. Dlatego w przypadku tych owoców lepszy będzie przetarty mus albo dżem niż świeże owoce.

Owoce suszone znajdują się po drugiej stronie tabelki- w produktach niewskazanych. Przyczyną dla takiego stanu rzeczy jest to, że jeśli z owoców usuniemy wodę, to procentowo zostanie w nich więcej cukru i błonnika. Ten drugi, jak wiadomo, w diecie łatwostrawnej ograniczamy. Czasami w przepisach znajdują się rodzynki czy żurawina, które wcześniej się moczy i rozmiękcza w wodzie, ale jeśli zaczynasz przygodę z dietą łatwostrawną- zostaw to sobie na później 🙂

Nie wskazane są także gruszki czy śliwki. Te pierwsze fermentują w przewodzie pokarmowym, co nie jest wskazane. Te drugie z kolei słyną ze zbawiennego wpływu na zaparcia. Zawierają sporo błonnika i szczególnie suszone, potrafią dobrze poruszyć jelita 😀 W diecie łatwostrawnej odpuście.

Jako niewskazane wymienione zostały także owoce niedojrzałe- to za sprawą większego stężenia substancji antyodżywczych (fityniany i fityny).

W diecie łatwo strawnej można jeść na surowo sałaty i pomidory. Jeśli masz po nich objawy- zrezygnuj z nich. Czasami w diecie łatwo strawnej rezygnuje się na chwilę z surowych warzyw i owoców, dlatego zwróć uwagę na to, jakie masz zalecenia. 🙂 Zalecenie ograniczenia surowych warzyw i owoców w diecie często pojawia się w zaostrzeniach niektórych chorób (np. zapalenia żołądka, chorób jelit).

Lekkostrawne warzywa to głównie produkty korzeniowe. Marchewka, seler, pietruszka i buraki są dostępne cały rok, a świetnie sprawdzają się w diecie lekkostrawnej. Cukinia i dynia, na które jest sezon jesienią to kolejne produkty w diecie lekkostrawnej, po które warto sięgać.

Warzywa warto gotować w wodzie i na parze. To sprawia, że błonnik się rozmiękcza, a produkty stają się łatwiej strawne.

Mam nadzieję, że ten długi wywód na temat dojrzewania i obróbki technologicznej nieco ułatwia poruszanie się po diecie łatwostrawnej 🙂 Jeśli wytrwałaś/ wytrwałeś do tego momentu- szacun! Na sam koniec drobna ściąga, w jaki sposób można spożywać lekkostrawne warzywa i owoce, aby były łatwostrawne:

1. Soki (owocowe i warzywne są polecane w diecie łatwostrawnej, szczególnie z dozwolonych produktów, mogą być pasteryzowane- dodatkowa obróbka technologiczna)
2. Przetarte- jako wiórki (np. jabłka) czy musy owocowe
3. Gotowane- w wodzie, na parze czy mleku
4. Dżemy, konfitury, marmolady- owoce są wystarczająco gotowane aby były łatwostrawne, warto jednak pamiętać, że to praktycznie czysty cukier- raczej nie do spożywania w dużych ilościach.
5. Na surowo- te, które zostały wymienione w tabelach IŻŻ, który jako poważna instytucja związana z żywieniem lepiej trafi niż randomowa strona www (niestety taka prawda 😛 )
6. Duszone- ugotowany ryż podduszony z tartym jabłkiem i cynamonem to dobry trop
7. W kluskach- dozwolone owoce można wpakować w knedle ziemniaczane, ziemniaczano- serowe czy do ciasta na pierogi 🙂

Lekkostrawne warzywa i owoce to zdecydowanie ciekawe zagadnienie. Jeśli uważasz, że wpis jest przydatny, poślij go dalej. 🙂 Do następnego!

A jeśli masz dość ciągłego zastanawiania się, co możesz zjeść, a jednocześnie chcesz wprowadzić do diety dania z lekkostrawnymi warzywami i owocami – sprawdź mojego “Ebooka lekkiego do strawienia” To praktyczne wsparcie w kuchni z przepisami, które naprawdę działają.

Zasady diety lekkostrawnej

Lekkostrawne musy owocowe