Wiele osób się zastanawia, jak zacząć albo co jeść będąc na diecie łatwostrawnej, ograniczającej spożycie tłuszczu. Taką dietę stosuje się u osób z kamicą pęcherzyka żółciowego, zapaleniem pęcherzyka żółciowego, po usunięciu owego pęcherzyka. Dieta wątrobowa może być stosowana przy chorobach wątroby, jak marskość, zapalenie, stłuszczenie czy uszkodzenie wątroby.
Zasady diety łatwo strawnej
Zasady diety łatwostrawnej wiele osób zna, do nich zaliczamy:
- mniejsze spożycie błonnika, dlatego właśnie w diecie łatwostrawnej króluje białe pieczywo, drobne kasze, biały ryż, jasny makaron, czy obieranie ze skórki oraz rozdrabnianie warzyw i owoców
- rozmiękczanie błonnika- oprócz obierania stosuje się gotowanie produktów w wodzie/ mleku/ na parze
- rozdrabnianie, przecieranie przez sito, spulchnianie potraw
- stosowanie łatwostrawnego tłuszczu- lepiej sprawdzi się odrobina masła, czy oliwy niż boczek
- unikanie potraw ciężkostrawnych, smażonych gdzie zachodzi reakcja Maillarda, której produkty są ciężkostrawne. Smażenia unikamy również dlatego, że produkty smażone nasiąkają tłuszczem a duże ilości tłuszczu łatwostrawne nie są
- dodawanie tłuszczu do potraw, które zostały już przyrządzone
- używanie mąki do zagęszczania potraw, czasem używanie słodkiej śmietanki (w niewielkich ilościach)
- ograniczanie smażenia, obsmażania, stosowania zasmażek i odgrzewania
- ograniczenia spożywania potraw pikantnych, wędzonych, sprzyjających wzdęciom
Wątroba produkuje żółć. Żółć jest przechowywana w pęcherzyku żółciowym, jeśli go zabraknie (na przykład w wyniku jego usunięcia operacyjnego) żółć nie jest magazynowana. Dostaje się naczyniami żółciowymi bezpośrednio do światła jelita. Jeżeli praca wątroby jest upośledzona również dobrze jest ograniczyć spożywanie tłuszczu, bo wątroba może niedomagać z produkcją żółci.
Dieta łatwo strawna, a dieta wątrobowa
Do wyżej wymienionych zasad można dodać w zasadzie tylko ograniczenie tłuszczu, u osób które średnio te tłuszcze tolerują. Na początku często ten tłuszcz się ogranicza. Kiedy objawy ustępują powoli wprowadzamy go, zaczynając od niewielkich ilości. Dlaczego? Bo tłuszcz poza tym, że jest kaloryczny- pełni kilka ważnych funkcji w organizmie. Do nich możemy zaliczyć choćby wspomaganie wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, udział w syntezie niektórych hormonów i ochronę przed nadmierną utratą ciepła.
A co po usunięciu pęcherzyka żółciowego
Ponieważ zadaniem pęcherzyka jest magazynowanie żółci, potrzebnej do emulgowania i trawienia tłuszczu- w jego chorobach warto postawić na ograniczenie podaży tego składnika. Czy duże? Ja bym szła w kierunku dopasowania podaży tłuszczu do objawów.
Od czego zacząć?
Spójrz na tę tabelkę. W tabelce znajdują się produkty zalecane i przeciwwskazane w diecie łatwo strawnej.
No dobra, mamy tabelki, co wolno a czego nie.
Co teraz?
Kierujemy oczy w kierunku tłuszczu. Dozwolone są niektóre oleje roślinne, masło i w niewielkich ilościach orzechy. Co z orzechami? Kiedy zaczynamy stosować dietę i mamy dość silne objawy- raczej bym je sobie darowała. poczekałabym na moment, kiedy objawy ustąpią. Przyczyną takiego postępowania z mojej strony jest to, że orzechy oprócz tłuszczu, zawierają błonnik. Błonnik ograniczamy w diecie łatwostrawnej. Większe porcje błonnika mogą źle wpływać korzystnie na osoby z kamicą pęcherzyka żółciowego, Dzieje się tak dlatego że błonnik zachęca jelita do ruchu. Większa perystaltyka może prowokować pęcherzyk do kurczenia się i wyrzucania żółci do jelita.
W źródłach białka można jeść chude mięsa, ryby, jajka i wędliny. W niewielkich ilościach dopuszczone można jeść rośliny strączkowe i nieco tłustsze ryby, czy ta druga grupa jest ok? Zależy od indywidualnej tolerancji, ale dopóki występują objawy- odpuściłabym.
Przy nabiale jest prościej- chudy wolno, tłusty nie. W zasadzie nie zmieniałabym tutaj nic. Jedynie odpuściłabym śmietankę na początku, bo jak wiadomo jest tłusta. Po ustąpieniu objawów, próbowałabym ją wprowadzić znowu do diety, zaczynając od na prawdę niewielkich porcji 🙂
Przy produktach zbożowych nie martwimy się o tłuszcze, ale o błonnik. Na pierwszym etapie diety- szła bym w kierunku bułki paryskiej/ chleba pszennego. Później próbowałabym rozszerzyć dietę o pieczywo graham, które zawiera nieco więcej błonnika 🙂 Wyjątkiem tutaj jest kamica pęcherzyka żółciowego, dzie jak pisałam wyżej błonnik w większych porcjach może wywołać objawy 🙂
Warzywa i owoce w diecie powinny występować, na początku w formie przetworzonej, a zupy to spoko opcja. Teraz idę w stronę przypraw. Tutaj znowu, wiele zależy od tolerancji na dany produkt. Niemniej jednak na ogół u pacjentów z problemami z wątrobą nie sprawiają większego problemu. O ile nie są stosowane w mega ilościach 😉
Co gotować w diecie wątrobowej?
Jak może przykładowo wyglądać taka dieta i co gotować? Ułożyłam na szybko, bardziej menu niż jadłospis, żeby łatwiej było ogarnąć o czym mówię w tym wpisie.
W tej tabelce nie znajdziecie nic nowego/ zaskakującego czy odkrywczego. Umieściłam w niej zwykłe potrawy przerobione na łatwostrawną wersję. Zwróćcie uwagę, że jeśli macie możliwość- warzywa, mięso, owoce i produkty zbożowe są ugotowane. Dokładnie o tym mówią zasady diety łatwostrawnej. Dodatkowo- nadal znajduje się tutaj mięso i jajka, które zawierają tłuszcz. To, co przy mięsie i tłuszczu jest ważne- poszłam w chude mięso jak schab zamiast karkówki. Pojawiają się pierś kurczaka czy indyk zamiast wołowiny i golonki. Nie wpisałam natomiast masła/ margaryny do kanapek. Czy jest ono zakazane? Nie, ale wiele zależy od indywidualnej tolerancji i grubości warstwy na kanapce 🙂
Czy można majonez w diecie oszczędzającej wątrobę i pęcherzyk? Niekoniecznie, a na pewno nie na samym początku. Na początku częściej występują dolegliwości, ale jeśli ktoś bardzo musi- radzę wymieszać go 1 łyżka majonezu z dwoma łyżkami jogurtu. Powstanie wówczas sos, który będzie mniej tłusty. Można do takiego sosu dodać zioła takie jak tymianek, koperek, rozmaryn, natkę pietruszki, kolendrę. To będzie stanowić całkiem spoko sos do kanapek, sałatek czy mięs 🙂
Konkretne potrawy
Zgodnie z zasadami diety łatwo strawnej, część zup jest miksowana, dzięki czemu jest łatwiej strawna. Nie jest to przymus, ale dobrze się sprawdza w diecie. Kremy nieco ubogacają dietę w konsystencję 🙂
Warzywa gotowane/ zupy/ sosy możesz oprószać mąką, zagęszczać zawiesiną z wody/ mleka i mąki. To opcja niskotłuszczowa i uboga w błonnik, co sprawia, że nadaje się dla osób na diecie łatwostrawnej, ograniczającej tłuszcz.
Czy w risotto jest coś smażone, albo występuje cebula? Nie, założyłam że risotto składa się z białego ryżu, gotowanych, dozwolonych warzyw i mięsa oraz przypraw. W trakcie gotowania zamiast wina, można dolać wywar jarzynowy. Dieta wątrobowa pozwala na taką potrawę.
Jak widzicie, ta dieta nie jest super skomplikowana. Zachęcam Was- eksperymentujcie z dozwolonymi warzywami, a może uda Wam się stworzyć jakieś super przepisy i odkryć ciekawe połączenia. Dzięki temu Wasza dieta wątrobowa będzie bardziej bogata i różnorodna.
Jeśli szukasz konkretnych przepisów, gotowych do zastosowania w Twojej diecie, polecam Ci mój “Ebook lekki do strawienia”! Znajdziesz go tutaj. W środku jest opis choroby (możesz wybrać wariant z kamicą pęcherzyka żółciowego), charakterystykę diety, wskazówki dotyczące diety i 60 przepisów z modyfikacjami.