Czy odchudzanie poprawia zdrowie?

Czasem tak się zdarza, że przychodzą do mnie osoby, u których odchudzanie to niejako część procesu. Zdarzało mi się też czasem zalecać odłożenie odchudzania. Czasem uważałam że jest za dużo do zrobienia w obrębie zdrowia. Dlatego pewne sprawy trzeba doprowadzić do porządku, zanim rzucimy się w odchudzanie. Skąd to się brało? Jeśli mamy kilka chorób albo jesteśmy po sporym zabiegu, do tego leki na to, tamto i coś jeszcze, a stres w życiu wywala poza skalę. Odchudzanie będzie bardzo trudne w takiej sytuacji. Możecie się nie zgodzić- Wasze prawo. 🙂

Ale, nie dałabym takiego tytułu, gdybym nie pisała o tym, że odchudzanie może wspomagać leczenie. Prawdą jest, że masa ciała ma wpływ na to, jak ono funkcjonuje.

Jest wiele chorób, które mogą być skutkiem nadmiernej masy ciała. Na przykład choroba refluksowa przełyku, bezdech senny, niektóre choroby nowotworowe, niealkoholowe stłuszczenie trzustki, kardiomiopatia związana z otyłością, miażdżyca. Nadmiar masy ciała wpływa również na przebieg chorób zakaźnych. Wpływ masy ciała na zdrowie psychiczne, i zdrowia psychicznego na masę ciała nie jest bez znaczenia.

Nie, nie pomyliłam się. Masa ciała ma wpływ na przebieg chorób powstających niezależnie od diety. Dobrze udokumentowany jest tutaj Covid i grypy.

• Covid- 19: krytycznie chory z otyłością (BMI≥30) ma 5-krotnie wyższe ryzyko śmierci i dłuższy pobyt w szpitalu. W ciągu pierwszych 7 dni na OIT osoby z otyłością wykazywały podwyższone poziomy CRP i CPK w porównaniu z osobami z prawidłową masą ciała
• Grypa typu A-ciężka otyłość skutkowała dwukrotnie większym ryzykiem zgonu po zakażeniu wirusem grypy A i hospitalizacji z powodu zakażenia, przy czym umiarkowana otyłość również zwiększa ryzyko;
• Świńska grypa: wcześniejsze badania wykazujące, że pandemia wirusa grypy A H1N1 w 2009 r. otyłość zwiększyła zarówno długość pobytu na oddziale intensywnej terapii, jak i potrzebę wentylacji mechanicznej.

Te dane pochodzą z artykułu napisanego przez Rossi i współpracowników. Artykuł został publikowany na łamach Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, 31(3), 762-768 w 2021 roku. Tytuł artykułu: Obesity as a risk factor for unfavourable outcomes in critically ill patients affected by Covid 19. To tak, gdybyście chcieli znaleźć źródło. 🙂

Otyłość zwiększa ryzyko powstania przepukliny rozworu przełykowego. Dlatego, że zwiększenie ciśnienia w jamie brzusznej, wymuszające uniesienie dna żołądka przez strukturalne słabości przepony. Przewiduje się, że częstość występowania przepuklin rozworu przełykowego wśród pacjentów z otyłością olbrzymią wynosi prawie 40%. Uważa się, że samo zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej, przy braku przepukliny rozworu przełykowego, również przyczynia się do rozwoju refluksu. Tłumacząc z naukowego na nasze- im większa masa ciała, tym większe ryzyko wystąpienia refluksu. Dzieje się tak dlatego, że w otyłości zwiększa się ciśnienie w jamie brzusznej. To nasila cofanie się treści z żołądka do przełyku. W takiej sytuacji zmniejsza się ciśnienie dolnego zwieracza przełyku, przez co treść z żołądka nie musi się zbytnio męczyć, żeby się przemieścić.

Utrata masy ciała jest najważniejszym podejściem terapeutycznym w leczeniu choroby refluksowej u pacjentów z nadmierną masą ciała. Zaraz obok stosowania odpowiedniej diety. 😉

Badanie MIMOSA pokazało, że interwencja w zakresie diety i stylu życia oprócz standardowej opieki obturacyjnego bezdechu sennego, prowadzi do większej poprawy ciężkości i występowania obturacyjnego bezdechu sennego. Zmiany- w porównaniu z samą opieką standardową. To samo badanie (MIMOSA) wskazuje, że utrata masy ciała i zmiana trybu życia ma działanie przeciwzapalne oraz przeciwutleniające. Mowa tutaj o diecie śródziemnomorskiej.

Nie wiem, czy wiecie. Obturacyjny bezdech senny jest częstą chorobą współistniejącą u otyłych pacjentów i jest silnie związana z refluksem. Badanie ankietowe wykazało, że 75% pacjentów z OBS cierpi na nocne objawy GERD w porównaniu z 14% populacji Stanów Zjednoczonych. Mechanizm, według którego obturacyjny bezdech senny może przyczyniać się do refluksu, obejmuje zwiększone ciśnienie śródbrzuszne i ujemne ciśnienie w klatce piersiowej. Podczas epizodów bezdechu, wysiłki wdechowe wytwarzają znaczne podciśnienie w klatce piersiowej, zaburzając LES. Odpowiadający temu wzrost ciśnienia w jamie brzusznej powoduje podwyższony gradient przezprzeponowy, sprzyjając przechodzeniu treści żołądkowej do światła przełyku.

Otyłość jest związana z wieloma nowotworami. Nowotwory piersi, rak endometrium i okrężnicy mogą być związane z otyłością. Stłuszczenie trzustki to ściśle związane z otyłością i jej związkiem z trzustką wzrasta również ryzyko wystąpienia raka.

Nadwaga i otyłość wiąże się z wyższym ryzykiem występowania nowotworów. Prawie 55% nowotworów diagnozowanych u kobiet i 24% diagnozowanych u mężczyzn uważa się za nowotwory związane z nadwagą i otyłością. Wyższy wskaźnik BMI wiąże się z ryzykiem nowotworów ginekologicznych (głównie raka piersi i endometrium). Może się też wiązać z nowotworami przełyku (gruczolakorak), wpustu żołądka, okrężnicy, odbytnicy, wątroby, pęcherzyka żółciowego, trzustki, nerek, tarczycy i szpiczaka mnogiego.

Główne mechanizmy leżące u podstaw tego związku to układ insulina/IGF1, działanie hormonów płciowych i adipocytokin.

Ogólna zapadalność na nowotwory związane z otyłością jest wyższa wśród kobiet (rak piersi endometrium, jajnika i kobiet po menopauzie). Jednocześnie, nowotwory obu płci wykazują wyższą zapadalność u mężczyzn, szczególnie gruczolakorak przełyku.

Związek otyłości i zespołu metabolicznego z NAFPD wydaje się być dwukierunkowy. Pacjenci z otyłością i zespołem metabolicznym jest bardziej narażony na rozwój NAFPD. Pacjenci z NAFPD wydają się być bardziej narażeni na rozwój zespołu metabolicznego, insulinooporności i układu krążenia zachorowalności. Badania wykazały, że 60–97% pacjentów z otyłością wątroba ma również stłuszczenie trzustki. Metaanaliza wykazała, że obecność NAFPD jest również związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Otyłość wiąże się z nasileniem ostrego zapalenia trzustki. W tym zwiększone ryzyko rozwoju niewydolności narządowej, miejscowe komplikacje, dłuższy pobyt w szpitalu, a nawet zwiększone śmiertelność.

Modyfikacja stylu życia, w tym redukcja masy ciała, ćwiczenia i ograniczenie diety może poprawić naciekanie tłuszczem trzustki, gdy jest związany z zespołem metabolicznym. U chorobliwie otyłych pacjentów poddanych operacji bariatrycznej wykazali, że insulinooporność w połączeniu z otłuszczeniem trzustki zmniejszyła się po utracie masy ciała i nastąpił znaczny spadek objętość tłuszczu trzustkowego.

Nadciśnienie tętnicze to najczęściej występująca choroba współistniejąca w otyłości. Szacuje się, że na nadciśnienie tętnicze ( ≥ 140/90 mmHg) cierpi 60-76% osób z nadmiarami masy ciała. Otyłość trzewna przesuwa rozkład częstotliwości ciśnienia tętniczego w kierunku wyższych ciśnień. Przekarmienie szybko aktywuje współczulny układ nerwowy (WUN) i układ renina-angiotensyna-aldosteron (RAA).

Aktywacja WUN i RAA w otyłości jest wystarczająca do spowodowania zwiększonego wchłaniania zwrotnego sodu w nerkach, upośledzenia natriurezy ciśnieniowej i zwiększenia objętości płynu pozakomórkowego. Przepływ krwi przez nerki i szybkość filtracji kłębuszkowej są zwiększone (hiperfiltracja) w przypadku otyłości, przed znacznym uszkodzeniem kłębuszkowym. Przepływ krwi w większości innych tkanek i narządów jest również podwyższony w przypadku otyłości. Zwiększając w ten sposób powrót żylny i pojemność minutową serca.

W miarę gromadzenia się tłuszczu trzewnego, okołonerkowego i zatok nerkowych oraz wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej nerki ulegają kompresji. To dodatkowo zwiększa wchłanianie zwrotne sodu i ciśnienie tętnicze. Nadmierny przerost adipocytów prowadzi do aktywacji makrofagów, naciekania makrofagów i wydzielania cytokin prozapalnych. Cytokiny prozapalne niekorzystnie wpływają na czynność nerek i naczyń w całym organizmie. Gdy wywołany otyłością wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia metaboliczne i mediatory zapalne współistnieją oraz utrzymują się, następuje stopniowe uszkodzenie narządów końcowych, inicjując kaskadę, która zaostrza nadciśnienie tętnicze, czyniąc je bardziej odpornym na leczenie.

BMI > 30 kg/m2 wiąże się z przedwczesną miażdżycą, zwiększonym ryzykiem zawału mięśnia sercowego, niewydolnością serca i skróceniem czasu przeżycia. Otyłość to jeden z czynników ryzyka nadciśnienia tętniczego. Badanie BARIHTA pokazało, że ciśnienie tętnicze u pacjentów po operacji bariatrycznej spadło. Spadki ciśnienia tętniczego obserwowano w ciągu dwunastu miesięcy od zabiegu nawet u tych pacjentów, u których przed zabiegiem nie występowały problemy z nadciśnieniem tętniczym. Zwiększona ekspresja ACE2 (enzym konwertujący angiotensynę 2) może mieć działanie ochronne w cukrzycy, chorobach sercowo- naczyniowych i raku. Stwierdzono, że wiąże się z wyższym ryzykiem cichej miażdżycy. Zatem jego spadek po zabiegu bariatrycznym może być powiązany ze zmniejszeniem ryzyka sercowo-naczyniowego.

Pomimo, że nie istnieją szczególne schematy postępowania dotyczące dietoterapii depresji, warto wziąć pod uwagę fakt, że masa ciała ma realny wpływ na zdrowie człowieka. W tym również na zdrowie psychiczne. Utrzymanie prawidłowej masy ciała i dobrej kondycji psychicznej łączą się ze sobą. Błędy żywieniowe i zaburzenia odżywiania wpływają zarówno na masę ciała, jak i są związane z pogorszeniem zdrowia psychicznego. Podobnie spożywanie słodzonych napojów, alkoholu czy nadmiar przekąsek.

Nie bez znaczenia dla zdrowia psychicznego i masy ciała są braki aktywności fizycznej, zaburzenia snu i nałogi (np. palenie tytoniu). Wszystkie powyższe przykłady można jednak rozpatrywać dwojako. Z jednej strony mogą stanowić przyczynę pogorszenia stanu zdrowia psychicznego i zwiększonej masy ciała. Z drugiej zaś, to problemy związane ze zdrowiem psychicznym i masą ciała mogą wpływać na wystąpienie wyżej wymienionych czynników. Co więc sprawdzi się w dbaniu o zdrowie psychiczne? Odchudzanie, higiena snu, aktywność fizyczna, a jeśli trzeba- psychoterapia i farmakoterapia.

• Coraz częściej spotykamy otyłość w naszej populacji.
• Nadmierna masa ciała stanowi obciążenie chorób zakaźnym. Pacjenci z nadmiarami masy ciała są w grupie ryzyka ciężkiego przebiegu między innymi Covid-19 i grypy.
• Odchudzanie, zaraz obok doboru odpowiednich produktów spożywczych i technik kulinarnych jest najważniejszym podejściem terapeutycznym w leczeniu choroby refluksowej u pacjentów z nadmierną masą ciała.
• Badanie MIMOSA pokazało, że interwencja w zakresie diety i stylu życia oprócz standardowej opieki prowadzi do większej poprawy ciężkości i występowania obturacyjnego bezdechu sennego w porównaniu z samą opieką standardową.
• Otyłość wiąże się z wieloma nowotworami, w tym piersi, rak endometrium i okrężnicy.
• Stłuszczenie trzustki to ściśle związane z otyłością i jej związkiem z trzustką wzrasta również ryzyko wystąpienia raka.
• U chorobliwie otyłych pacjentów poddanych operacji bariatrycznej wykazano, że insulinooporność w połączeniu z otłuszczeniem trzustki zmniejszyła się po utracie masy ciała. Nastąpił też znaczny spadek objętość tłuszczu trzustkowego.
• Stężenie markerów stanu zapalnego we krwi ulega obniżeniu po utracie masy ciała.
• Badanie BARIHTA pokazało, że ciśnienie tętnicze u pacjentów po operacji bariatrycznej spadło.
• Spadki ciśnienia tętniczego obserwowano w ciągu dwunastu miesięcy od zabiegu nawet u tych pacjentów, u których przed zabiegiem nie występowały problemy z nadciśnieniem tętniczym.
• Osoby otyłe mają ryzyko wystąpienia kardiomiopatii związanej z otyłością
• Ryzyko choroby nerek ściśle wiąże się ze zwiększonym BMI i otyłością brzuszną, schudnięcie zmniejsza ryzyko jej wystąpienia.
• Nadmiary masy ciała wiążą się z pogorszonym stanem psychicznym u wielu osób. Otyłość była istotnym czynnikiem ryzyka występowania lęku

Do następnego!

A jeśli chcesz skończyć stresowanie się odchudzaniem, kliknij w ten LINK.

Jak schudnąć?

Dlaczego nie mogę schudnąć?