Potrawy wigilijne i co?
Potrawy wigilijne a zdrowie psychiczne to temat, który postanowiłam poruszyć w tym wpisie. Pomyślałam sobie, że poruszenie tematu świąt w kontekście wellbeingu może być ciekawe. Moja lista potraw świątecznych jest subiektywna. Opiera się ona na tym, co się jadło u mnie w domu. Gdybym chciała wymieniać wszystkie potrawy, musiałabym poruszyć temat zupy grzybowej, rybnej, czy migdałowej i wielu innych potraw, o których istnieniu pewnie nie mam pojęcia.
Święta to czas, kiedy tradycyjne smaki wracają na stoły, budząc wspomnienia i emocje. Okazuje się, że polskie potrawy świąteczne mogą mieć wpływ nie tylko na nasze ciało, ale też na psychikę. Dlaczego? Połączenie składników odżywczych, rytuałów przygotowania oraz symboliki tych dań działa na nasze emocje na wiele sposobów.
Barszcz z uszkami
Zupa pojawia się najczęściej zaraz po dzieleniu się opłatkiem.Barszcz czerwony to bogactwo przeciwutleniaczy z buraków, które wspierają układ krążenia i źródło magnezu, który pomaga redukować napięcie nerwowe. Dodatek uszek z nadzieniem grzybowym wprowadza aromatyczny akcent, który działa kojąco na zmysły. Nie bez powodu zapach suszonych grzybów często przywołuje ciepłe wspomnienia z dzieciństwa. Rytuał przygotowania zakwasu i dbałość o tradycję mogą wprowadzać w stan uważności, który pomaga łagodzić przedświąteczny stres.
Pierogi
Czy lepienie pierogów może być relaksujące? Zdecydowanie tak! Drobne, powtarzalne czynności, takie jak wyrabianie ciasta i zamykanie farszu w pierogach, może działać odstresowująco. Chyba, że nie lubisz tej czynności- wtedy będzie działać negatywnie!
Samo spożywanie pierogów – zwłaszcza tych z kapustą i grzybami – dostarcza błonnika wspierającego mikrobiom jelitowy, co z kolei wpływa na produkcję serotoniny, ważnego neuroprzekaźnika dla zdrowia psychicznego.
Z kolei pierogi z suszonymi śliwkami to klasyka, która łagodnie wspiera trawienie dzięki zawartości błonnika, o którym już pisałam w tym wpisie i będę o nim pisać. Pierogi z makiem również mają niezły potencjał, ale o maku przeczytasz nieco niżej. Przy okazji kutii i makowca. 🙂
Kapusta z grochem i bigos
Kiszonki, takie jak kapusta w bigosie, w stanie surowym są bogate w probiotyki wspierające zdrowie jelit. O probiotykach pisałam tutaj. Podczas gotowania przez dłuższy czas probiotyki tracą swoje właściwości, ale kiszona kapusta wciąż dostarcza prebiotyków – składników odżywczych, które sprzyjają rozwojowi zdrowych bakterii jelitowych. Tak, mam na myśli błonnik, który jest prebiotykiem.
Groch dzięku zawartości fruktanów i galaktooligosacharydów także pomaga w utrzymaniu zdrowia mikrobiomu, który ma ogromny wpływ na nasz nastrój i samopoczucie. Dlatego warto, aby kapusta z grochem były na liście naszych wigilijnych potraw.
Ryba po grecku i inne tłuste ryby
Tłuste ryby są źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, które wspierają zdrowie mózgu. Ryba po grecku, dzięki dodatkom warzyw, dostarcza błonnika, witamin i składników mineralnych. Likopen z pomidorów i beta-karoten z marchewki są przeciwutleniaczami, które mają korzystny wpływ na zachowanie zdrowia nie tylko od święta.
Śledzie
Śledzie, bogate w kwasy omega-3 i witaminę D, mogą wspierać funkcjonowanie układu nerwowego i poprawiać nastrój. Dodatkowo ich intensywny smak jest silnie związany z tradycją. Tradycje to ważny element dbania o zdrowie psychiczne, bo pozytywne wspomnienia rodzinne, wzmacniając poczucie przynależności. Pomagają wrócić do czasu dzieciństwa. Jeśli wigilijne śledzie- możesz je uznać za rodzaj comfort foodu. 😉
Kompot z suszu
Kompot z suszonych owoców ma działanie relaksujące dzięki zawartości magnezu i potasu, które regulują pracę układu nerwowego. Suszone owoce, takie jak jabłka czy śliwki, dostarczają też naturalnych cukrów, które mogą wspomagać produkcję serotoniny. Jeśli pijesz kompot z suszu, zjedz też owoce. Dzięki temu wspomożesz cięższą niż zwykle, pracę jelit.
Słodkości – mak, miód i czekolada na poprawę humoru
- Kutia: Mieszanka maku, miodu i orzechów to symbol obfitości, ale też źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych i składników mineralnych, które wspierają układ nerwowy. Mak może działać uspokajająco, dlatego zadbaj o to, żeby potrawy z maku znalazły się na Twoim wigilijnym stole. Pszenica w kutii to źródło włóka pokarmowego i składników mineralnych. To kolejna porcja zdrowia!
- Makowiec: Aromat ciasta drożdżowego połączony z nadzieniem makowym działa na zmysły, poprawiając nastrój. Jeśli dodasz do masy makowej orzechy zadbasz o swój układ nerwowy jeszcze bardziej, bo orzechy to źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych, składników mineralnych i błonnika, wpływając jeszcze bardziej korzystnie na Twoje zdrowie.
- Piernik: Przyprawy korzenne, takie jak cynamon i goździki, mają działanie rozgrzewające i kojące, a ciemna czekolada w niektórych wersjach piernika może zwiększać poziom endorfin. Jeśli zadbasz o to, żeby Twój piernik zawierał mąkę o wysokim typie- zadbasz o jelita, które są uważane za nasz drugi mózg.
- Czekolada: Czekolada, zwłaszcza gorzka, zawiera tryptofan, prekursor serotoniny.
Potrawy wigilijne a wellbeing
Choć potrawy wigilijne mają swoje wyjątkowe właściwości, świąteczny czas to przede wszystkim okazja do budowania więzi i wspólnych wspomnień. Dlatego jeśli Twoje potrawy nie są super fit- nie stresuj się. Spędź ten czas miło i przyjemnie. Niech rodzinne spotkania wprowadzają poczucie bezpieczeństwa, które ma ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego.
Czy polskie świąteczne tradycje są zdrowe? Odpowiedź nie jest jednoznaczna, ale jedno jest pewne – mają ogromny wpływ na nasze zdrowie psychiczne. Zwłaszcza po długiej krzątaninie w kuchni i stresie przy szykowaniu świąt. Z okazji nadchodzących świąt życzę Ci wszystkiego, czego tylko sobie marzysz i szczęśliwego Nowego Roku!
Pingback: Jak nie przytyć w święta- 5 porad - Dietetyk Angelika Karasińska